Kwaliteitsbeleid
De KNO-vereniging heeft een ambitieus, integraal kwaliteitsbeleid. We streven voortdurend naar verbetering van de kwaliteit en innovatie van onze zorg. Hiertoe worden instrumenten ingezet, zoals (fundamenteel) wetenschappelijk onderzoek, richtlijn- en indicatorontwikkeling, uitkomstenregistratie, kwaliteitsvisitaties, accreditatie, (na)scholing en voorlichting. Het ideaal is een integraal kwaliteitsbeleid, waarbij de verschillende instrumenten in samenhang ontwikkeld, toegepast, geëvalueerd en verbeterd worden. Zo ontstaat de zogenoemde ‘kwaliteitscirkel’. Deze kwaliteitscirkel geeft een aantal stappen of stadia weer: het verzamelen van medische kennis binnen de huidige praktijk, die kennis synthetiseren in richtlijnen voor het medisch handelen, deze richtlijnen vervolgens implementeren en daarna aan de hand van indicatoren/visitatie/uitkomsten evalueren of de implementatie (in de vorm van aanpassingen en vernieuwingen), ook daadwerkelijk plaatsvindt en de kwaliteit van zorg verbetert. Op grond van een evaluatie van de verschillende stadia van de kwaliteitscirkel kan blijken dat het nodig is om wetenschappelijk onderzoek te stimuleren omdat er nieuwe kennis nodig is om de richtlijnen aan te scherpen. Hiermee zijn we dan terug zijn bij de eerste stap van de cirkel.
Het kwaliteitsbeleid is georganiseerd rond acht thema’s: otologie, rhinologie, slaapgeneeskunde, pediatrische KNO, hoofd-halschirurgie, laryngologie, vestibulologie en aangezichtschirurgie.
Meer informatie vindt u op de pagina’s van de kerngroepen.
Taakherschikking
Taakherschikking is het structureel neerleggen van taken en bijbehorende verantwoordelijkheden van medisch specialisten bij andere beroepen, zoals physician assistants (PA) en verpleegkundig specialisten (VS). Taakherschikking sluit aan bij de transformatie naar passende zorg.
Het structureel herverdelen van taken en bijbehorende verantwoordelijkheden van medisch specialisten aan andere beroepen kan leiden tot een betere organisatie van zorg in ziekenhuizen. In steeds meer ziekenhuizen zijn physician assistants (PA) en de verpleegkundig specialisten (VS) werkzaam. Professionals uit deze beroepsgroepen nemen vaak taken over van medisch specialisten. De taken worden herschikt. Het is belangrijk om te weten welke bevoegdheden deze beroepsgroepen hebben. De KNMG heeft een overzicht gepubliceerd van de verschillende beroepen in de zorg, onder welke regeling deze diverse beroepsgroepen vallen en tot welke voorbehouden handelingen zij bevoegd zijn.
De Federatie Medisch Specialisten heeft in 2025 de handreiking Taakherschikking herzien die als doel heeft om taakherschikking in de medisch-specialistische zorg zo optimaal mogelijk te implementeren. De focus ligt op registratieve en financiële aspecten. In de vernieuwde handreiking is onder andere verduidelijkt hoe registratie van gezamenlijk uitgevoerde zorgtrajecten kan worden gedaan door de medisch specialist en taakherschikker.
De NVKNO heeft in 2016, in samenwerking met de NAPA en V&VN, de mogelijkheden tot taakherschikking voor de KNO-heelkunde nader uitgewerkt en samenwerkingsafspraken gemaakt: Taakherschikking in de KNO-heelkunde. Dit rapport zal in 2026 gereviseerd worden.
Samen Beslissen
Als patiënten goed geïnformeerd worden door hun arts en actief betrokken worden bij de besluitvorming rond hun behandeling, komen ze samen tot de best passende behandeloptie. Artsen en patiënten hebben verschillende, maar even belangrijke expertise in te brengen bij het maken van medische beslissingen. Het proces van samen beslissen bestaat globaal uit vier stappen: het informeren van de patiënt over de keuze die gemaakt moet worden, het bespreken van de opties, het bespreken van de voorkeuren en wensen van de patiënt, en het nemen van de beslissing.
Om Samen Beslissen te bevorderen worden instrumenten (keuzehulpen) ontwikkeld die het betrekken van patiënten bij de besluitvorming door de behandelaar kunnen faciliteren. Een voorbeeld hiervan vormen de Keuzekaarten (voorheen Consultkaarten) die beknopt de behandelopties voor specifieke aandoeningen weergeven aan de hand van een aantal vraagstellingen met antwoorden.
Keuzekaarten
Op de website Thuisarts.nl kunt u KNO-gerelateerde consultkaarten vinden:
- Regelmatig ontstoken keelamandelen bij kinderen
- Vocht in het middenoor bij kinderen
- Obstructief slaapapneu (OSA)
Keuzehulpen
Er zijn ook keuzehulpen ontwikkeld. Deze hebben betrekking op KNO:
Eind 2017 is een landelijke campagne ‘Betere zorg begint met een goed gesprek’ gestart om het ‘samen beslissen’ breder onder de aandacht te brengen bij zowel patiënten als medisch specialisten.
Verstandige Keuzes
Verstandige keuzes zijn bewezen (evidence) aanbevelingen bij een bepaalde behandeling. Ze zijn bedoeld als stimulans voor artsen en patiënten om het gesprek aan te gaan over wat de best passende behandeling is op het juiste moment. Deze gesprekken over het nut en de noodzaak van bepaalde medische testen en behandelingen kunnen in belangrijke mate bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg. Daarmee dragen zij bij aan de transformatie naar juiste zorg op de juiste plek.
De KNO-vereniging heeft 5 verstandige keuzes geformuleerd op het gebied van neus- en keelamandelen bij kinderen, (midden)oorontsteking, bijholteontsteking en Obstructief Slaap Apneu Syndroom. U vindt de verstandige keuzes hier.
De Verstandige Keuzes zijn opgesteld tussen 2014 en 2016 in het kader van de campagne Verstandig Kiezen, de Nederlandse vertaling van de internationale campagne Choosing wisely. Activiteiten waaronder Verstandig Keuzes, praktijkvariatie, zorgevaluatie en gepast gebruik en samen beslissen zijn verbonden om tot kwaliteitsverbetering te komen en in het verlengde daarvan, kostenbesparing. In 2020 zijn de Verstandige keuzes opgenomen in de Implementatieagenda van het programma Zorgevaluatie en Gepast gebruik.